Ο σταθμός της Ζαπορίζια, ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, τελεί υπό ρωσική κατοχή και τα έξι αντιδραστήριά του παραμένουν σβηστά από τότε που οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την περιοχή. Η Μόσχα έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να επανεκκινήσει τουλάχιστον έναν αντιδραστήρα, με τον Ρώσο διορισμένο διευθυντή της εγκατάστασης να υποστηρίζει ότι ο σταθμός μπορεί να παράγει ξανά ενέργεια έως το 2027. Ωστόσο, το Κίεβο αντιτείνει ότι, χωρίς πρόσβαση στο ουκρανικό σύστημα ελέγχου, προστασίας και παρακολούθησης, η Ρωσία ουσιαστικά «μένει στα τυφλά».
Ρωσία, Ζαπορίζια και ο κίνδυνος νέου Τσερνόμπιλ
«Η Ρωσία δεν θα μπορέσει να θέσει σε λειτουργία τον σταθμό», δηλώνει χαρακτηριστικά ο Κόβτονιουκ, επισημαίνοντας ότι ο βασικός εξοπλισμός, όπως και τα συστήματα ελέγχου, προστασίας και παρακολούθησης, είναι σχεδιασμένα και κατασκευασμένα από ουκρανικές επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει, όπως λέει, ότι πρόκειται για ένα ουκρανικό έργο, του οποίου τα ανταλλακτικά παράγονται μόνο στην Ουκρανία, με αποτέλεσμα η απουσία τους να καθιστά πρακτικά αδύνατη την ασφαλή λειτουργία του σταθμού από τη Ρωσία. Χωρίς αυτά τα κρίσιμα εξαρτήματα και χωρίς πρόσβαση στο πλήρες τεχνικό σχέδιο, ο σταθμός δεν μπορεί να λειτουργήσει με τις προδιαγραφές ασφαλείας που απαιτεί η πυρηνική βιομηχανία.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος επαναφέρει στη μνήμη την τραγωδία του Τσερνόμπιλ πριν από σαράντα χρόνια για να περιγράψει τον κίνδυνο που εγκυμονεί μια μονομερής επανεκκίνηση από τη Ρωσία. Κανείς τότε, υπενθυμίζει, δεν επεδίωκε σκόπιμα μια καταστροφή, ωστόσο η ασυμβατότητα του εξοπλισμού με τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας οδήγησε στην ιστορική έκρηξη. «Η κατάσταση εδώ είναι ακριβώς η ίδια», σημειώνει, προειδοποιώντας ότι ένα λάθος βήμα στη Ζαπορίζια θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές συνέπειες για ολόκληρη την Ευρώπη.
Ζαπορίζια: πεδίο ενεργειακής και διπλωματικής σύγκρουσης με τη Ρωσία
Η τύχη του σταθμού της Ζαπορίζια, που όταν λειτουργεί πλήρως μπορεί να καλύψει έως και το ένα τρίτο της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας, έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικά αγκάθια στις υπό αμερικανική μεσολάβηση ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Η Ουάσινγκτον έχει ρίξει στο τραπέζι την ιδέα μιας τριμερούς διαχείρισης της εγκατάστασης – με συμμετοχή Ουκρανίας, Ρωσίας και τρίτου μέρους – και διαμοιρασμό της παραγόμενης ενέργειας. Η Ρωσία, από την πλευρά της, απορρίπτει τη λογική της συνδιαχείρισης, επιμένοντας ότι το έδαφος όπου βρίσκεται ο σταθμός αποτελεί πλέον ρωσικό έδαφος και ότι η εγκατάσταση ανήκει στη Rosatom, τη δική της κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας.
Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού του σταθμού προέρχεται από τη σοβιετική εποχή, ο Κόβτονιουκ υπογραμμίζει ότι το σύστημα ελέγχου έχει εκσυγχρονιστεί και πλέον δεν είναι πλήρως συμβατό με τη ρωσική τεχνολογία. Για να «κουμπώσει» η Ζαπορίζια με τα ρωσικά πρότυπα, η Rosatom θα πρέπει να αντικαταστήσει το αμερικανικό πυρηνικό καύσιμο που χρησιμοποιούν οι αντιδραστήρες, αλλά και να αλλάξει ριζικά το σύστημα ελέγχου των μονάδων, το οποίο έχει σχεδιαστεί ειδικά για αυτό τον τύπο καυσίμου. Η ρωσική εταιρεία διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να επιστρέψει το αμερικανικό καύσιμο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι ακόμη και έτσι, η έλλειψη πρόσβασης στο ουκρανικό σχέδιο και στα ανταλλακτικά καθιστά το εγχείρημα εξαιρετικά επικίνδυνο.
Ρωσία, Ζαπορίζια και ο παράγοντας νερό
Την εξίσωση περιπλέκει ακόμη περισσότερο ο παράγοντας της ψύξης των αντιδραστήρων, καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες νερού δεν επαρκούν πλέον για την ασφαλή λειτουργία ούτε ενός μόνο αντιδραστήρα. Μετά την καταστροφή του φράγματος της Καχόβκα το 2023, η τεχνητή λίμνη που τροφοδοτούσε με νερό τον σταθμό πρακτικά άδειασε, αφήνοντας τη Ζαπορίζια με οριακά αποθέματα για την κάλυψη βασικών αναγκών ψύξης. Ο Κόβτονιουκ προειδοποιεί ότι χωρίς σταθερή και άφθονη παροχή νερού, η επανεκκίνηση είναι «συνταγή για καταστροφή», καθώς οποιαδήποτε αστοχία στο σύστημα ψύξης θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερθέρμανση του αντιδραστήρα.
Πηγή: www.newsbeast.gr
Social Plugin