Αυτό Δεν Είναι η Σομαλία — Αυτό Είναι το Παρίσι: Οι «Απαγορευμένες Ζώνες» που Μετατρέπουν την Πόλη του Φωτός σε Πόλη του Σκότους

Εικόνες που σοκάρουν κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δείχνοντας γειτονιές του Παρισιού σε κατάσταση που θυμίζει κατεστραμμένες πόλεις της Αφρικής ή της Μέσης Ανατολής παρά την πρωτεύουσα μιας από τις πιο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου. Δρόμοι βυθισμένοι στη βρωμιά, παράνομα υπαίθρια παζάρια, συνωστισμός μεταναστών, εγκληματικότητα εκτός ελέγχου και περιοχές όπου η γαλλική αστυνομία δεν τολμά να εισέλθει. Η φράση που κυριαρχεί στα σχόλια είναι δηλωτική: «Αυτή δεν είναι η Σομαλία. Αυτό είναι το Παρίσι.»

Η εικόνα που λέει χίλιες λέξεις

Η ανάρτηση που έγινε viral στο X (πρώην Twitter) δεν χρειάζεται πολλές επεξηγήσεις. Οι εικόνες μιλούν από μόνες τους:

• Δρόμοι κατακλυσμένοι από σκουπίδια και απόβλητα.
• Αυτοσχέδια παράνομα παζάρια σε πεζοδρόμια και πλατείες.
• Δεκάδες ή εκατοντάδες άνθρωποι — κυρίως νεαροί μετανάστες από την Αφρική — συγκεντρωμένοι σε συνθήκες που δεν ταιριάζουν σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.
• Απουσία αστυνόμευσης σε περιοχές που θεωρούνται de facto «απαγορευμένες ζώνες».
• Κάτοικοι και τουρίστες να αποφεύγουν ολόκληρες γειτονιές του κέντρου.

Η σύγκριση με Σομαλία, Καμερούν και Ακτή Ελεφαντοστού δεν αποτελεί ρατσιστική υπερβολή για πολλούς Γάλλους πολίτες — αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα που ζουν στο πετσί τους, ενώ η  πολιτική ελίτ αρνείται να την αναγνωρίσει.

Πολιτική

Οι «Zones de Non-Droit»: Η Γαλλία που δεν δείχνουν οι τουριστικοί οδηγοί

Η έννοια των «Zones de Non-Droit» (Ζώνες Ανομίας) ή «Zones Urbaines Sensibles» (Ευαίσθητες Αστικές Ζώνες) δεν είναι καινούρια στη γαλλική πολιτική συζήτηση. Αποτελεί ένα ανοιχτό μυστικό που η επίσημη Γαλλία αρνείται πεισματικά να αντιμετωπίσει:

Τι είναι

Πρόκειται για γειτονιές — κυρίως στα banlieues (προάστια) αλλά πλέον και στο κέντρο μεγάλων πόλεων — όπου:

• Η γαλλική νομοθεσία δεν εφαρμόζεται ουσιαστικά.
• Η αστυνομία αποφεύγει να εισέλθει ή εισέρχεται μόνο με μεγάλες δυνάμεις.
• Παράλληλες κοινωνικές δομές — συχνά βασισμένες στη σαρία ή σε φυλετικούς κώδικες — αντικαθιστούν τους γαλλικούς νόμους.
• Η εγκληματικότητα (ναρκωτικά, ληστείες, βιασμοί, βία) είναι ενδημική.
• Τα πυροσβεστικά, ασθενοφόρα και άλλες δημόσιες υπηρεσίες δέχονται επιθέσεις κατά την είσοδό τους.
• Η ραδικαλοποίηση ανθεί ανενόχλητη, τροφοδοτούμενη από ιμάμηδες που κηρύττουν μίσος.

Οι αριθμοί που σοκάρουν

Σύμφωνα με επίσημα και ανεπίσημα στοιχεία:

• Η Γαλλία αριθμεί περισσότερες από 750 «ευαίσθητες αστικές ζώνες» σε ολόκληρη τη χώρα.
• Στο Seine-Saint-Denis, το πιο πυκνοκατοικημένο προάστιο του Παρισιού, το 40% του πληθυσμού είναι αλλοδαποί ή παιδιά αλλοδαπών.
• Η εγκληματικότητα σε αυτές τις ζώνες είναι 300-400% υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο.
• Χιλιάδες αυτοκίνητα πυρπολούνται κάθε χρόνο — ένα φαινόμενο τόσο σύνηθες που δεν αποτελεί πλέον είδηση.
• Οι επιθέσεις κατά αστυνομικών αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο.

Πώς φτάσαμε εδώ: Η αποτυχημένη ενσωμάτωση

Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε τυχαία — αποτελεί το αποτέλεσμα δεκαετιών αποτυχημένων πολιτικών:

Η μεταναστευτική πολιτική

• Από τη δεκαετία του 1960, η Γαλλία υποδέχθηκε εκατομμύρια μετανάστες από τις πρώην αποικίες της — κυρίως Βόρεια και Δυτική Αφρική.
• Η ενσωμάτωση βασίστηκε στο γαλλικό μοντέλο της «αφομοίωσης» — η ιδέα ότι κάθε μετανάστης γίνεται Γάλλος αποδεχόμενος τις γαλλικές αξίες.
• Στην πράξη, εκατομμύρια μετανάστες εγκαταστάθηκαν σε φτηνά κοινωνικά διαμερίσματα στα προάστια, χωρίς πραγματική ένταξη στη γαλλική κοινωνία.
• Η αποτυχία δημιούργησε γκέτο — κλειστές κοινότητες που ζούσαν παράλληλα αλλά ξεχωριστά από τη γαλλική κοινωνία.

Η πολιτική ορθότητα

• Η γαλλική πολιτική ελίτ αρνήθηκε επί δεκαετίες να αναγνωρίσει το πρόβλημα.
• Κάθε φωνή που μιλούσε για αποτυχημένη ενσωμάτωση χαρακτηριζόταν αυτομάτως «ρατσιστική» ή «φασιστική».
• Η αυτολογοκρισία κυριάρχησε στα μέσα ενημέρωσης, που απέφευγαν να αναφέρουν την εθνικότητα δραστών εγκλημάτων.
• Η ακροδεξιά εκμεταλλεύτηκε το κενό, κερδίζοντας έδαφος ακριβώς επειδή ήταν η μόνη που τολμούσε να μιλήσει.

Η οικονομική περιθωριοποίηση

• Η ανεργία στα banlieues φτάνει σε ορισμένες περιοχές το 40-50% μεταξύ των νέων.
• Η έλλειψη ευκαιριών σπρώχνει χιλιάδες νέους στο παραεμπόριο, τα ναρκωτικά και την εγκληματικότητα.
• Τα σχολεία σε αυτές τις ζώνες υπολειτουργούν, με εκπαιδευτικούς να αρνούνται να τοποθετηθούν εκεί.
• Η κοινωνική κινητικότητα — η δυνατότητα ανόδου μέσω εργασίας και μόρφωσης — έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.

Η ισλαμική ριζοσπαστικοποίηση

• Σαλαφιστές ιμάμηδες χρηματοδοτούμενοι από Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Τουρκία δραστηριοποιούνται ανενόχλητοι.
• Τζαμιά λειτουργούν ως κέντρα ριζοσπαστικοποίησης σε πολλές γειτονιές.
• Η σαρία εφαρμόζεται ανεπίσημα σε θέματα οικογενειακού δικαίου, κληρονομιάς και κοινωνικής ζωής.
• Η Γαλλία έχει πληρώσει βαρύ φόρο αίματος από ισλαμιστική τρομοκρατία: Bataclan (2015), Nice (2016), Charlie Hebdo, αποκεφαλισμός του καθηγητή Samuel Paty (2020).

Το πολιτικό αδιέξοδο

Η γαλλική πολιτική σκηνή βρίσκεται παραλυμένη μπροστά στο πρόβλημα:

Πολιτική

Η κεντρώα αδράνεια

Ο Πρόεδρος Emmanuel Macron, παρά τις περιοδικές ρητορικές εξάρσεις περί «σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής», κατηγορείται ότι:

• Δεν τολμά να εφαρμόσει πραγματικά σκληρά μέτρα φοβούμενος κοινωνική έκρηξη.
• Χρησιμοποιεί τη ρητορική ως υποκατάστατο δράσης.
• Η κυβέρνησή του είναι εγκλωβισμένη μεταξύ της πίεσης της δεξιάς για σκληρή πολιτική και της αριστεράς που ζητά «ανθρωπισμό».
• Η αναφορά στην «απαγόρευση εισόδου» παραμένει σε μεγάλο βαθμό κενό γράμμα.

Η αριστερή άρνηση

Η γαλλική αριστερά — από τους Σοσιαλιστές μέχρι τη La France Insoumise του Mélenchon — αρνείται να αναγνωρίσει τη σύνδεση μεταξύ ανεξέλεγκτης μετανάστευσης και κοινωνικής αποσύνθεσης, κατηγορώντας κάθε κριτική ως «ρατσισμό».

Η ακροδεξιά εκμετάλλευση

Το Rassemblement National της Marine Le Pen εκμεταλλεύεται τη δυσαρέσκεια, αλλά η συστηματική «δαιμονοποίησή» του από τα ΜΜΕ και το πολιτικό κατεστημένο εμποδίζει τον εποικοδομητικό διάλογο.

Το ευρωπαϊκό πρόβλημα

Το Παρίσι δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούνται σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες:

•  Στοκχόλμη: Η Σουηδία αντιμετωπίζει πρωτοφανές κύμα βίας συμμοριών σε μεταναστευτικές γειτονιές.
•  Βρυξέλλες: Η συνοικία Molenbeek αποκαλείται «πρωτεύουσα του ευρωπαϊκού τζιχάντ».
•  Βερολίνο: Γειτονιές όπως το Neukölln αντιμετωπίζουν παρόμοια φαινόμενα.
•  Λονδίνο: Περιοχές του ανατολικού Λονδίνου αλλάζουν ραγδαία δημογραφικό χαρακτήρα.
•  Ρώμη/Μιλάνο: Αυξανόμενα προβλήματα σε γειτονιές υψηλής μεταναστευτικής συγκέντρωσης.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα υπαρξιακό ερώτημα: μπορεί να διατηρήσει τον πολιτισμό, τις αξίες και τη συνοχή της ενώ ταυτόχρονα απορροφά εκατομμύρια ανθρώπους από πολιτισμικά διαφορετικές κοινωνίες;

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα, ως πύλη εισόδου μεταναστευτικών ροών στην Ευρώπη, παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Γαλλία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ανησυχία:

• Γειτονιές της Αθήνας (Ομόνοια, Κυψέλη, Πατήσια, Μεταξουργείο) εμφανίζουν ήδη σημάδια παρόμοιας αλλοίωσης.
• Η μεταναστευτική πίεση στα νησιά και τον Έβρο παραμένει υψηλή.
• Η ενσωμάτωση μεταναστών στην ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις.
• Η γαλλική εμπειρία μπορεί να αποτελέσει προειδοποίηση — ή μάθημα — για την ελληνική  πολιτική.

«Αυτή δεν είναι η Σομαλία. Αυτό είναι το Παρίσι.» Μια φράση που περικλείει τη μεγαλύτερη αποτυχία της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής. Η Πόλη του Φωτός — η πατρίδα του Διαφωτισμού, του Ουγκώ, του Βολταίρου — μετατρέπεται σταδιακά σε πόλη σκιών, όπου ολόκληρες γειτονιές δεν ανήκουν πλέον στη Γαλλία αλλά σε μια παράλληλη πραγματικότητα. Και το πιο τρομακτικό δεν είναι αυτό που βλέπουμε στις εικόνες — είναι αυτό που δεν βλέπουμε: τα εκατομμύρια Γάλλων πολιτών που νιώθουν ξένοι στην ίδια τους τη χώρα, σιωπηλοί μάρτυρες μιας μετάλλαξης που κανείς δεν τους ρώτησε αν ήθελαν. Αν η Ευρώπη δεν ξυπνήσει τώρα, η Σομαλία δεν θα χρειαστεί να έρθει στο Παρίσι. Το Παρίσι θα πάει μόνο του.

www.triklopodia.gr